سیستم توربوشارژر دنا پلاس (موتورهای EF7TC و TC6) با فشرده‌سازی هوای ورودی به سیلندرها و خنک کردن آن در اینترکولر (Intercooler)، توان و گشتاور فوق‌العاده‌ای تولید می‌کند. اما جالب است بدانید شفت توربوشارژر دنا در شرایط تحت بار با سرعت سرسام‌آور نزدیک به ۲۰۰,۰۰۰ دور در دقیقه گردش می‌کند! این سرعت بالا و دمای شدید گازهای خروجی، سیستم توربو را به شدت به کیفیت روغن‌کاری و فیلتراسیون حساس می‌کند. در این بخش از سِویج، نکات حیاتی نگهداری از توربو دنا پلاس، نحوه صحیح روشن و خاموش کردن خودرو و روش‌های جلوگیری از خرابی و پدیده رسوب روغن (Coking) را بررسی می‌کنیم.
رعایت این اصول ساده اما علمی، عمر توربوشارژر خودروی شما را چند برابر کرده و از هزینه‌های بسیار سنگین تعویض کارتریج توربو دنا پلاس جلوگیری می‌کند.

سیستم توربوشارژر دنا پلاس چطور کار می‌کند؟

توربوشارژر با استفاده از انرژی گازهای اگزوز، پره‌های توربین را به گردش درمی‌آورد. کمپرسور متصل به این توربین، هوای فیلتر شده را مکش و فشرده می‌کند. این هوای داغ و فشرده ابتدا از اینترکولر عبور کرده تا خنک و متراکم‌تر شود و سپس وارد موتور می‌گردد. نتیجه این فرآیند، افزایش چشمگیر قدرت و گشتاور موتور در کنار کاهش مصرف سوخت در رانندگی اقتصادی است.
نمای موتور توربوشارژر دنا پلاس و اینترکولر
نمای موتور توربوشارژر دنا پلاس و اینترکولر

نکات ایمنی حیاتی برای رانندگی با دنا پلاس توربو

۱. قانون استارت سرد (۳۰ ثانیه کارکرد درجا)

اگر خودروی شما بیش از یک روز متوقف بوده، یا تازه روغن موتور و فیلترها را تعویض کرده‌اید، پس از استارت زدن اجازه دهید موتور حداقل ۳۰ ثانیه در دور آرام (درجا) کار کند. این کار فرصت می‌دهد تا پمپ روغن، فشار کافی را به شفت و یاتاقان‌های حساس توربوشارژر برساند.

۲. قانون خاموش کردن موتور (۱ الی ۲ دقیقه کارکرد درجا)

پس از رانندگی در بزرگراه‌ها با سرعت بالا یا فشار آوردن به موتور در سربالایی‌ها، هرگز خودرو را بلافاصله خاموش نکنید. اجازه دهید موتور به مدت ۱ تا ۲ دقیقه در دور آرام کار کند تا دمای توربو کاهش یابد و آب و روغن جاری در آن، شفت را خنک کنند.
اخطار مرگبار: هرگز قبل از خاموش کردن دنا توربو، گاز هرز ندهید!
بسیاری از رانندگان بر اساس یک عادت غلط قدیمی، قبل از خاموش کردن خودرو چند گاز ممتد (گاز هرز) می‌دهند و هم‌زمان سوئیچ را می‌بندند. این کار در عرض چند ثانیه به توربوشارژر صدمه شدید می‌زند!
چرا؟ با گاز دادن، دور توربو به بالای ۱۰۰,۰۰۰ دور در دقیقه می‌رسد. وقتی سوئیچ را می‌بندید، موتور خاموش شده و پمپ روغن فوراً متوقف می‌شود. در این حالت، توربوشارژر همچنان به دلیل اینرسی با سرعت بالا بدون روغن‌کاری می‌چرخد. دمای شدید توربو باعث می‌شود روغن باقی‌مانده در مجاری خروجی بسوزد و به ذغال کک (Coking) تبدیل شود. این ذغال مجرای خروج روغن را مسدود کرده و در استارت‌های بعدی، به علت عدم تخلیه روغن، شفت دچار لرزش شدید، شکستن پره‌ها و خط افتادن روی پوسته کمپرسور می‌شود.
نمای جانبی بدنه دنا پلاس و علامت توربو
نمای جانبی بدنه دنا پلاس و علامت توربو

اصول نگهداری و سرویس دوره‌ای سیستم توربو دنا پلاس

برای سالم نگه‌داشتن سیستم پرخوران (توربوشارژر) دنا پلاس، موارد زیر را به طور جدی رعایت کنید:

۱. فیلتراسیون هوا و روغن (دشمن اصلی ذرات معلق)

پره‌های توربوشارژر به ذرات ریز خارجی فوق‌العاده حساس هستند.
  • ○ فیلتر هوا: فیلتر هوا را دقیقاً سر موعد تعویض کنید. اگر در شهرهای آلوده، پر گردوغبار یا جاده‌های خاکی تردد دارید، فواصل تعویض فیلتر هوا را کوتاه‌تر کنید.
  • ○ فیلتر روغن: از فیلترهای روغن استاندارد و تاییدشده استفاده کنید. فیلتر نامرغوب فشار روغن ورودی به شفت توربو را کاهش می‌دهد.
  • ○ روشن کردن بدون لوله هوا ممنوع: به دلیل سرعت بالای مکش پره‌ها، هرگز موتور را در شرایطی که اتصالات مسیر ورودی هوا باز است، روشن نکنید.

۲. بررسی دقیق سطح روغن موتور دنا توربو

شفت توربوشارژر با روغن موتور خنک و روان‌کاری می‌شود.
  • ○ سطح روغن موتور را همواره با استفاده از گیج (شاخص) بررسی کنید. سطح روغن باید دقیقاً بین دو علامت MIN و MAX باشد.
  • ○ کم بودن روغن باعث ساییدگی فلز روی فلز در شفت توربو می‌شود. زیاد بودن روغن نیز منجر به نشتی روغن از آب‌بندهای توربوشارژر به داخل منیفولد ورودی یا اگزوز می‌شود.

۳. چک کردن نشتی اتصالات هوا و روغن

  • ○ هرگونه نشتی روغن یا آب از محفظه موتور باید فوراً برطرف شود.
  • ○ نشتی هوا از شلنگ‌ها و بست‌های مسیر اینترکولر به دریچه گاز، باعث افت فشار بوست می‌شود. در این حالت، توربو برای جبران افت فشار ناچار است دور موتور و دمای کاری خود را به شدت بالا ببرد که این امر سبب سوختن سریع توربوشارژر می‌شود. بست‌های لوله‌های هوا را همیشه آچارکشی و سفت کنید.

۴. شمع‌ها و سیستم احتراق

شمع‌های دنا پلاس توربو را دقیقاً طبق دفترچه راهنما و در زمان مشخص تعویض کنید. عدم احتراق کامل (میس‌فایر) باعث می‌شود سوخت نسوخته وارد اگزوز شده و در برخورد با پره‌های داغ توربین، انفجارهای ریز ایجاد کند که به پره‌ها آسیب مکانیکی شدید وارد می‌سازد.
دیاگرام و مسیر عبور گازهای داغ در توربوشارژر دنا
دیاگرام و مسیر عبور گازهای داغ در توربوشارژر دنا
توجه
در صورت روشن ماندن چراغ زرد رنگ چک موتور !چراغ چک زرد رنگ دنا پلاس روی صفحه کیلومتر، بلافاصله به نزدیک‌ترین نمایندگی یا تعمیرگاه تخصصی مراجعه کنید و از پیمایش مسافت‌های طولانی در این وضعیت خودداری کنید؛ چرا که ممکن است سیستم کنترل توربوشارژ (مانند وست‌گیت) دچار مشکل شده باشد.